سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
139
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
عبدى چهار مرد حرّ و آزاد را كشت به اين نحو كه يكى را پس از ديگرى به قتل رسانده حكم وى چيست ؟ حضرت فرمودند : وى مال اولياء مقتول اخير مىباشد اگر خواستند مىتوانند او را كشته و در صورتى كه مايل باشند مىتوانند او را رقّ خويش قرار دهند زيرا قتل اوّل را كه مرتكب شد اولياء مقتول مستحق او شدند و بعد از آنكه قتل دوّم را انجام داد اولياء دوّم او را از اولياء مقتول اوّل مستحق مىگردند بنابراين بملك اولياء مقتول دوّم در مىآيد . شارح ( ره ) مىفرماين : اين خبر علاوه بر اينكه سندش ضعيف است امكان آن را دارد كه بتوان حملش نمائيم بر جانى كه اولياء مقتول سابق قبل از جنايت دوّم او را استرقاق نموده باشند و بدين ترتيب بين اين روايت و خبر قبل مىتوان جمع نموده و تنافى را رفع كرد . و پس از آن مىفرماين : در صورتى كه مقتول عبد بيش از دو نفر باشند نيز حكمش عيا همين است كه در اينجا ذكر نموديم يعين اگر قبل از حكم براى سابقين قتل بعد از دوّم را مرتكب شده جانى تعلّق به تمام دارد و اگر بعد صورت گرفته صرفا تعلّق به مجنى عليه اخير دارد . قوله : فهو لاولياء الثّانى : ضمير [ هو ] به عبد جانى راجعست . قوله : اى قتله للثانى : ضمير در [ قتله ] به عبد جانى عود مىكند . قوله : بعد الحكم به للاوّل : ضمير در [ به ] به عبد راجع بوده و مقصود از [ اوّل ] مجنى عليه اوّل مىباشد .